Alles over koffie · machines met hun echte maten

Baristapraat / Koffie

Koffiedranken op basis van melk

Een cappuccino is 1/3 espresso, 1/3 warme melk en 1/3 melkschuim. Een macchiato is een espresso met een scheutje melk, een flat white een espresso met gestoomde melk, en een café au lait is gewoon koffie met melk.

Twee kopjes cappuccino met latte art naast koffiebonen en een suikerpot

Er zijn veel manieren om koffie te bereiden, maar daar stopt het niet. Je kunt koffie ook op eindeloos veel manieren opdienen, bijvoorbeeld door er melk aan toe te voegen. We nemen je mee langs koffiedranken waar melk aan is toegevoegd.

Cappuccino

Een cappuccino met latte art

Na koffie met melk is de cappuccino de bekendste koffiedrank met melk. Maar een cappuccino is niet zomaar koffie met melk.

De melk wordt met het stoompijpje van een espressomachine verwarmd. Daarbij wordt de melk ook uitgerekt: ze neemt meer lucht op, en zo ontstaat de typische schuimlaag.

Een cappuccino bestaat uit 1/3 espresso, 1/3 warme melk en 1/3 melkschuim. Het melkschuim moet luchtig zijn, maar stevig genoeg om er een suikerklontje op te leggen zonder dat het meteen wegzakt.

In veel horecazaken krijg je dan ook geen cappuccino die aan deze voorwaarden voldoet. Daarnaast wordt er in veel zaken cacao op gestrooid, en dat is uit den boze bij een echte cappuccino.

Heb je echt een goede barista te pakken, dan krijg je in je cappuccino ook een figuurtje geschonken: latte art, zoals dat heet.

Latte

Een glas latte naast een glas koffie met een schuimlaag

Een latte, ook vaak latte macchiato genoemd, bestaat uit espresso en melkschuim. Bij een beetje barista krijg je er meteen latte art bij.

Latte art is een manier om de melk en het melkschuim in de espresso te schenken, waarbij er door de schenktechniek een figuur ontstaat. Een deel van de melk vermengt zich met de espresso en wordt bruin; de latte art blijft wit.

Een latte wordt vaak in een glas geserveerd, zodat je de lagen goed kunt zien. Officieel is het schuim met espresso, maar vaak wordt hij zo geserveerd dat je van onder naar boven deze lagen ziet: onderin melk, dan de espresso en bovenop schuim.

Macchiato

Dit is een lastige, omdat veel koffieketens deze naam misbruiken om een Italiaans klinkende koffie aan te bieden. Maar de betekenis van macchiato is vrij duidelijk: gemarkeerd of bevlekt.

Het is dus een espresso die gemarkeerd is met een scheutje melk. Een alternatief dat nog enigszins in de buurt komt, is een espresso met een klodder schuim. Andere varianten delen alleen de naam met de originele drank en lijken er verder in het niets op.

Flat white

Een flat white is eigenlijk een espresso met gestoomde melk. Daarbij is het zaak dat de gestoomde melk niet splitst in warme melk en schuim, maar dat het schuim intact blijft en zich vermengt met de espresso.

Deze drank wordt vaak gemaakt met een dubbele espresso en minder melk dan een cappuccino. Dat geeft een minder melkige drank.

Breve

Een breve is een veramerikaanste versie van de Italiaanse caffè latte, met half-om-half room in plaats van melk. Eigenlijk hoort hij dus niet in dit rijtje thuis, maar ach, ik doe het toch. 😉

De breve wordt vaak gedronken als dessertdrank, maar het kan natuurlijk ook op andere momenten van de dag als je er zin in hebt.

Café au lait

Een café au lait is eigenlijk een espresso met warme melk en geen schuim. Om het op zijn Nederlands te zeggen: koffie met melk.

De melk wordt overigens wel met stoom verwarmd, maar daarbij probeer je juist geen lucht in de melk te krijgen, zodat er zo weinig mogelijk melkschuim ontstaat.

Cortado

Deze kom je niet vaak tegen op een menukaart in Nederland, maar hij is zeker het proberen waard. Cortado is een Spaans woord, en in Spanje is het een populair drankje.

Het is een espresso met ongeveer evenveel melk, geserveerd in een klein glas. Wil je zeker weten dat je de juiste drank krijgt als je hem bestelt, vraag de barista dan gewoon hoe hij hem maakt.

Een cortado lijkt veel op een macchiato of een café au lait, maar soms zijn er nuances in de bereiding die het verschil maken. En een naam is maar een naam.

Vietnamese iced coffee

Een koffiedrank die je in Nederland niet vaak ziet: ongeveer 120 ml koffie met gecondenseerde melk en ijsklontjes. Wellicht het proberen waard op een warme zomerdag.

Mocha

Ook wel bekend als café mokka of mokka: een heerlijke combinatie van een rijke chocoladesmaak met espresso, afgetopt met gestoomde melk en een lekkere schuimkraag.

Dit is een lekker alternatief voor wie twijfelt tussen koffie en warme chocolademelk. Het beste van beide werelden.

Irish coffee

Deze is wel bekend; hij staat vaak op de menukaart in restaurants. Het is koffie met whiskey en melkschuim. Soms wordt er nog wat suiker aan toegevoegd.

Hij wordt vaak in een glas geserveerd, en meestal besteld na het hoofdgerecht in een restaurant, in plaats van een dessert.

Conclusie

Een ijskoffie met slagroom, als voorbeeld van een drank met toevoegingen

Ga je op zoek naar koffiedranken, dan kom je ook nog de con panna, marocchino, bicerin, Vienna coffee, frappé, cappuccino freddo, caramel frappé en meer tegen.

Soms lijken die dranken veel op de dranken hierboven, alleen met een andere naam. Soms zitten er toevoegingen in, zoals slagroom of smaaksiroop. Maar dan wordt deze lijst eindeloos.

De conclusie is dat sommige dranken, ook al hebben ze dezelfde naam, een totaal andere bereiding kunnen hebben dan hoort.

Wil je zeker weten dat je de drank krijgt die jij wilt, vraag de barista dan hoe hij hem maakt. Wijkt dat af, dan kun je het proberen of een andere drank kiezen.